19 Ocak 2016 Salı

Yazarlar #5 | Jane Austen


Bu sıralar bu harika hanımefendiye karşı aşırı hayranlık beslemekten kendimi bir türlü alamıyorum. Hayatı da yazdığı romanlar gibi beni kendine çekmeyi çoktan başardı. Jane Austen , 1775'de İngiltere'de doğmuş , birçok başarılı romanıyla günümüze kadar ününü korumayı başarmış, çok başarılı İngiliz bir yazar. Aşk ve Gurur (Gurur ve Önyargı ) romanıyla yazara aşırı ilgi duymaya başladım şahsen. Bu eserinde bana ilginç gelen nokta, yazarın kendi hayatını kurguladığının söylenmesi.  



Jane Austen sekiz çocuklu bir ailenin yedinci çocuğu olarak dünyaya gelmiş. Oldukça eğitimli bir adam olan babası çocuklarının eğitimine büyük önem vermiştir. Jane'nin 6 erkek , 1 kız kardeşi vardır. Kız kardeşi Cassandra aynı zamanda en yakın arkadaşıdır da. Jane ve Cassandra eğitim görmek için yatılı bir okula giderler ancak kimi söylentilere göre Jane'nin ağır rahatsızlıklar geçirmesi üzerine eğitimine evde babası ve erkek kardeşleriyle devam eder bu iki kız kardeş.


Oldukça ileri görüşlü ve kültürlü bir adam olan baba Austen, kızlarını daima okumaya, eğitime yönlendirir. Yazı çalışmaları yapmaları için onları olabildiğince destekler. Mutlu mesut yaşayan bu ailenin , diğer ailelerden farkı, yaz aylarında kendi içlerinde eğlenmek için yaptıkları tiyatro gösterileridir. İşte Jane'in ilk yazı denemeleri de bu şekilde ortaya çıkar.


On sekiz yaşına basan Jane, 'Lady Susan' isimli eseriyle yazmaya başlamıştır. Sonrasında 1793 - 1795 yılları arasında da 'Elinor and Marienne' isimli romanını yazmaya başlar. İlk başyapıtı olarak 1811 yılında 'Sense and Sesibility' yani bizim bildiğimiz adıyla 'Akıl ve Tutku' basılmıştır. 


Jane 20 yaşına geldiğinde bir baloda, komşularının yeğeni olan Tom Lefroy isimli gençle tanışır ve birbirlerine aşık olup evlenmeye karar verirler. Ancak bu Tom Lefroy'un ailesi tarafından reddedilir ve çabucak Londra'ya dönmesi emredilir. Bunun üzerine Tom ve Jane ayrılırlar ve Tom Londra'ya hukuk tahsili için geri döner. Ancak bu ayrılıktan Jane Austen'in çok etkilendiği  acı çektiği söylenir. Hatta Aşk ve Gurur isimli yapıtının yazılmasının bu ayrılık dönemine denk geldiğini ve eserinde Elizabeth ve Darcy'nin aşkını anlatırken aslında kendisi ve Tom Lefroy'u anlattığı söylenir. Tüm eserlerinin mutlu sonla bitmesi de buna bağlanır. Kendi yaşayamadığı mutluluğu , eserlerindeki karakterlere yaşattığı anlatılır.


Jane'in ilk resmi evlilik teklifiyse çocukluğundan beri tanıdığı Harris Big - Witter tarafından yapılır. Harris varlıklı bir adamdır ve Jane ailesinin durumunu düşünerek teklifi kabul eder. Ancak verdiği karardan pişman olarak ertesi gün uygun bir dille bu teklifi reddeder. Daha sonra yeğenine yazdığı bir mektupta 'aşık olmadan kesinlikle evlenmemesini'  yazar. Hiçbir kadının güç , statü veya mevki için değil; sadece ama sadece aşkı için, duyguları için evlenmesi gerektiğini anlatır okuyucularına. 


İlk romanı 'Sense and Sensibilty' basılır. O dönemde kadınların kitap yazmasına 'ayıp' gözüyle bakıldığından , Jane itibarını korumak adına eserlerinde 'A Lady' imzasını kullanır. Eser kısa sürede çok fazla satar ve baskısı tükenir. Aynı yayıncı 1813 yılında Pride and Prejudice (Aşk ve Gurur) basımını da yapar. Sonrasında Mansfield Park'ta basılır. Romanları çok fazla satmış ve çok büyük bir başarı yakalamıştır Jane. Hem maddi hem de manevi olarak rahatlamıştır. Hatta o dönemin prensinin kütüphanecisi Jane'i ziyarete gelerek yeni yazdığı romanı 'Emma'yı prense ithaf etmesini ister. Ama bizim gözü kara Jane'miz bu teklifi reddeder. Ancak sağlık durumu da gün geçtikçe kötüleşmeye başlamıştır. The Eliotts isimli romanının sonunu baştan yazar ve The Brothers isimli romanına başlar ancak bitiremez. 



18 Temmuz 1817 yılında 42 yaşında hayata gözlerini yumar. Ölümünden yaklaşık 150 yıl sonra yarım bıraktığı 'Sandition' isimli romanı , Jane'nin tüm kitaplarını okuyup üslubunu özümsemiş bir kadın yazar hayranı tarafından 1975 yılında basılmıştır. Ancak işin asıl güzel tarafıysa bu bayanın tamamladığı kitapta kendi adını kullanmayıp Jane Austen'in anısına 'Another Lady'  (Bir Başka Bayan) mahlasını kullanmasıdır. 

Jane Austen'in gerek kendi hayatı gerek eserleri çeşitli dönemlerde beyaz perdeye de yansıtılmıştır.

Romanları 
  • Sense and Sensibility/Sağduyu ve Duyarlılık - 1811
  • Pride and Prejudice - Gurur ve Ön Yargı - 1813
  • Mansfield Park/Mansfield Park'ı - 1814
  • Emma - 1815
  • Northanger Abbey/Northanger Manastırı - 1818(Ölümünden sonra yayımlandı.)
  • Persuasion/İkna - 1818(Ölümünden sonra yayımlandı.)





Hiç yorum yok:

Yorum Gönder